Back

ⓘ ابن سینا ؛ سینا اوْغلو عبدالله اوْغلو حسین علی آتاسی، مشهوردور ابوعلی سینا و ابن سینایا ، دونیانین بؤیوک بیلیجی و حکیمی تانینیر. آتاسيندان قرآن، ادبيات و فقه او ..



                                               

شیخ شهاب الدین سهروردی

شیخ شهاب الدین سهروردی - کامیل آدی: شهاب الدین یحیی ابن حبش بن امیرک ابوالفتوح سهروردی -فیلسوف ۵۴۹ - ۵۸۷ ق / ۱۱۵۴ - ۱۱۹۱ م زنجانزنگیلان قیدارشهریندن ایدی.

                                               

کلاسیک مکانیک

فیزیکدا، کلاسیک مکانیک - مکانیکنین ایکی اساس بؤلمه‌سین‌دن بیری اوْلوب، قوه‌لر سیستمینین تأثیری آلتین‌دا جیسیملرین حرکتینی تصویر ائد‌ن فیزیک قانونلارینی ایحاطه ائدیر. جیسیملرین حرکتینین اؤیرنیلمه‌سی چوْخ قدیم تاریخه گئتمکله، علم، تکنیک و تکنولوژی کلاسیک مکانیکنی ان بؤیوک و قدیم فنن ائدیر. کلاسیک مکانیک ماکروسکوپیک اشیاء نین حرکتینی، روکئتلردن ماشین حیصّه لرینه کیمی، ائل‌جه ده آسترونومیک اشیاء نین، مثلاً، کوسمیک گمیلرین، پلانتلرین، اوْلدوزلارین و قالاکتیکالارین هکتینی خاراکتریزه ائدیر. بونونلا یاناشی،فن داخیلین‌ده بیر چوْخ ایختیصاصلاشمالار قازلاری، مایئلری، برک جیسیملری و باشقا خصوصی مؤوضولا ...

                                               

فوتوسینتز

فوتوسینتز بیتکی و بیر سیرا باشقا اوْرقانیزم‌ده گئدن ایشیق انرژیسینین کیمیوی انرژییه چئوریلمه‌سی پروسه سیدیر. بیتکی فوتوسینتزینده ایشتیراک ائدن اساس اوْرقانی یارپاق. آغیزجیقلاردان یارپاغا هاوا داخیل اوْلور کی، اوْنون دا ترکیبینده اوْلان کربون قازین‌دان بیتکی یئیجک کیمی ایستیفاده ائدیر. یارپاق سلول‌لرین‌ده‌کی کلوروپلاستلارندن ایستیفاده ائتمک‌له بیتکی کیمیوی چئوریلمه یوْلو ایله غئیری-اوْرقانیک ماده‌لردن کربون قازی و سۇدان مورکّب اوْرقانیک ماده‌لر یارادیر. فوتوسینتز زامانی ایشیق‌دا اوْرقانیک ماده یارانماسی ایله برابر، هم ده اطراف مۆحیط‌ده اوکسیژن خاریج ائدیلیر. فوتوسینتز ائتمک قابیلیتی یاشیل ب ...

                                               

هاوا

هاوا دۆنیانی ایحاطه ائدن، اکثریتی نیتروژن و اوکسیژن‌دن موتشکیل، رنگ‌سیز و ایی‌سیز قاز کۆتله‌سی. هاوا بۆتون جانلیلار اۆچون حیاتی اهمیته مالیک‌دیر. حئیوانلار، بیتکیلر و اینسانلار هاواسیز بیر مۆحیط‌ده یاشایا بیلمز. یئر کوره‌سی بوروین قاز کۆتله‌سینه آتموسفر آدی وئریلیر. آتموسفرده‌کی هاوا طبقه‌سینین قالین‌لیغی ۱۵۰ km-دیر. آتموسفرین دیگر آدی دا هاوا کوره. بۇنون یالنیز ۱۲ km-i جانلیلارین یاشاماسینا الوریش‌لیدیر. یئر اۆزون‌دن اۇزاقلاشدیقجا هاوا قاتینین سیخ‌لیغی آزالیر. آتموسفر، یئر کوره‌سینین اطرافیندا سانکی تنظیملییجی و قورویوجو بیر اؤرتوک شکلینده‌دیر.

                                               

یاغیش

یاغیش – بۇلودلاردان یئر سطحینه دیامتری ۰،۵ mm-دن چوْخ اوْلان سۇ داملاسی شکلینده دوشن آتموسفر یاغینتیلاری. و داها چوْخ اوْلان یاغیش لئیسان آدلانیر. یاغیش، هاوا کۆتله‌لری‌نین سوْیوق بیر هاوا طبقه‌سی ایله قارشیلاشاراق، سوْیوق بیر یئردن کئچه‌رک، یا دا یوک‌سه‌له‌رک سویوماسی نتیجه‌سینده ایچری‌سینده‌کی سۇ بوخارینین یوغوشاراک مایع و یا برک حال‌دا یئره انمه‌سی حادیثه‌سی‌دیر. پلوویومتره آدی وئریلن بیر جیهازلا اؤلچولور. ایللیک یاغمور میقداری مم، سانتی متر و میلی متر اوْلاراق، گۆن‌ده‌لیک یاغیش میقداری ایسهkg/m² ایله ایفاده ائدیلیر. ایللیک عۆمومی یاغیش میقدارینین بیر ساحه‌ده یاراتدیغی یۆکسک‌لیک اساس آل ...

                                               

صلاح‌الدین ایوبی

Saladin: The Sultan and His Times, 1138–1193 Stanley Lane-Poole, "The Life of Saladin and the Fall of the Kingdom of Jerusalem", in "btm" format De expugnatione terrae sanctae per Saladinum A European account of Saladins conquests of the Crusader states. لاتین دیلینده Rosebault Ch.J. Saladin. Prince of Chivalri Richard and Saladin: Warriors of the Third Crusade

                                               

مارکو پولو

مارکو پولو ، ایتالیا سیاحتچی‌سی. مارکو پولو ایتالیادان مرکزی شرق و اوْرتا آسیا یوْلو ایله چینه گئتمیش‌دیر. مارکو پولو باکی نفتی‌نین یاخین شرق اؤلکه‌لرینه آپاریلماسیندان سؤز آچمیش، هابه‌له شاماخی و برده‌نین ایپک ممولاتلارینین گؤزللیینی وورغولامیش‌دیر. ۱۳-یوز ایل اوْرتالاریندان اعتباراً آوروپالیلارین جوغرافی تفکّور دایره‌سی گئنیشلنمه‌یه باشلامیشدی. بعضی آوروپا تاجیرلری شرق‌له تیجارته جان آتیردیلار. بۇنا مثال اوْلاراق ایتالیا سیّاحی و یازیچی سی مارکو پولونون منسوب اوْلدوغو ونیز تاجیرلری‌نین پولو عائله‌سینی گؤسترمک اوْلار. آتاسینی و عمی‌سینی مۆشایعت ائدن مارکو ۱۲۷۱-جی ایلده آرالیق دنیزی ساحللر ...

                                               

اورک

اۆرک - اۆرک عضله‌سی اوْلاراق بیلینن اؤزل بیر تیپ جیزگی‌لی عضله‌دن میدانا گلمیش اؤزباشینا سیخیلما اؤزللیکینه صاحیب قوت‌لی بیر پومپدور. ماده‌لر مۆبادیله‌سی فعالیّتلری نتیجه‌سینده عبارت اوْلان آرتیق محصوللارین دا بدن‌دن اۇزاقلاشدیریلماسی، بدن ایستی‌لییی‌نین تشکیل ائدیلمه‌سی، تورشو-اساس تارازلیغینین قورونماسی، هورمونلار و آنزیملرین بدنین لازیم‌لی بؤلگه‌لرینه داشینماسی لازیمدیر. بۆتون بۇ عملیّاتلاری اۆرک و دامارلاردان عبارت اوْلان قان دؤورانی یئرینه یتیریر.

                                               

ایمپیراتورلوق

ایمپیراتورلوغو: بیر ایمپیراتورلوق بیر دؤولتین باشقا بیر دؤولت و یا دؤولتلرین اۆزرینده حاکم اوْلدوغو سیاسی بیر قورولوش‌دور. موستملکه دؤولتی، اوْندان وابسته اوْلان و اوْنون ماراقلارینا خیدمت ائدن بؤیوک اراضی بیرلیگی. بیر مرکزدن ایداره ائدیلن بؤیوک چوْخ میللت‌لی دؤولت. بیر قروپ میللتلر و یا خالقلارین ایمپراتور ایمپراتریچا و یا باشقا گۆج‌لو سوورن و یا حؤکومت طرفیندن ایداره‌سی. ایمپراتورلوغویا ایمپراتور اداره ائدیر. حال-حاضیردا یگانه رسمی ایمپراتور ژاپون ایمپراتورودور. آنجاق اوْنون آدی داها چوْخ سیموولیک کاراکتر داشیییر.

                                               

چنگیزخان

اونون دونیایا گلمه‌سینی ودونیادان گئتمه‌ینی بیرکیمسه بیلمیر آمّا نئچه ایل اختلافلا یازیلیب بعضیلری ۱۱۵۵ یا ۱۱۶۲ یا ۱۱۶۷ یازیبلار کی او دونیایا گلدی و بیلینمیر کی نئجه بؤیودو و اوشاقلیغی نئجه ایدی.

ابن سینا
                                     

ⓘ ابن سینا

ابن سینا ؛ سینا اوْغلو عبدالله اوْغلو حسین علی آتاسی، مشهوردور ابوعلی سینا و ابن سینایا ، دونیانین بؤیوک بیلیجی و حکیمی تانینیر.

آتاسيندان قرآن، ادبيات و فقه اويرندي.

428 ايل هيجرتدن سوْنرا وفات ائتدی.

مزاری ایرانین همدان شهرینده.

فلسفه ، ریاضیات ، آسترونومی، فیزیک ، شیمی ، طیب و موسیقی کیمی بیلیک و باجاریغینین موختلیف ساحه لرینده سئچیلن ابن سینا ، ریاضیات علمینده ریاضی ترمینلرین تعریفی، نوجوم ساحه سینده ایسه احساس مشاهیده لرین آپاریلماسی مؤوضوع لری ایله ماراقلانمیشدیر.

آسترولوژیا فارسجا: علم احکام نوجوم ، طالع بینی و اسمایا اعتیبار ائتمه ییب دییشیلمه نظریه سینین دوغور اوْلوب اولمادیغینی آپاردیغی تجروبه لرله تدقیق ائتمیش و دوغرو اولمادیغینی ایثبات ائتمیشدیر. ابن سینایا گؤره ، هر الئمنت عامیل یالنیز اؤزونه خاص کیفیت لرده مالیک دیر و بئله لیکله داها دیرسیز متاللاردان قیزیل و گؤموش کیمی داها دیرلی متاللارین الده ائدیلمه سی مومکون دئییل.

ابن سینا ، مکانیکا ایله ده ماراقلانمیش و بعضی جهت لردن آریستوتئلین Aristotelin – ارسطو فلسفه سینه گؤره حرکت آنلاییشینی تنقید ائتمیشدیر. آریستوتئل ، جیسمی حرکت ائتدیرن قووه ایله جیسیم آراسینداکی توخونما یوخ اوْلدوقدا ، جیسمین حرکتینی داوام ائتدیرمه سینی تامین ائدن عامیلین شرایط ، یعنی هاوا اوْلدوغونو بیلدیریر و هاوایا ، بیری جیسمه موقاویمت دیگری ایسه جیسمی داشیما اولماق کیمی بیر-بیرینه اوزاق اوْلان ایکی وظیفه نی یوکله ییردی.

ابن سینا ، بۇ ضید دورومو سئزمیش ، آپاردیغی مشاهیده لر نتیجه سینده هاوا ایله کوله ین گوجلرینی موقایسه ائتمیش و آریستوتئلین حاقلی اولا بیلمه سی اۆچون هاوانین شیدتینین کوله ین شیدتیندن داها چوخ اولماسی نتیجه سینی چیخارمیشدیر. آنجاق بیر آغاجین یاخینیندان اؤتوب کئچن اوخ ، آغاجا دیمه دییی مدت جه ، آغاجدا و یارپاقلاریندا ان خیردا بیر ترپنمه مئیدانا گتیرمه دییی حالدا ، کولک، آغاجلاری سیلکلمکده و حتی کؤکوندن قوپارا بیلمکده دیر. ائله ایسه هاوانین شیدتی جیسم لری داشیماق اۆچون کیفایت دئییل.

ابن سینا ، هر شی دن اؤنجه حکیم دیر و بۇ ساحه ده کی تدقیقاتلاری ایله مشهور دور. طیب له علاقه لی بیر چوخ اثر قلمه آلینمیشدیر ، بونلار آراسیندا خصوصیله اوره ک – دامار سیستمی ایله علاقه لی اولانلار دیقته لایق دیر. آنجاق ابن سینا دئدیکده ، اونون آدی ایله بوتونلشمیش و غرب اؤلکه لرینده 16 – جی عصرین و شرق اؤلکه لرینده 19- جی عصر ین اول لرینه قدر اوخونموش و ایستیفاده ائدیلمیش" القانون فی طیب ادلی اثری یادیمیزا دوشور.

بئش کیتابدان ایعبارت بو انسیکلوپدیک اثرین بیرنجی کیتابی ، آناتومی یا و قورویوجو حکیم لیک ، ایکنجی کیتابی آدی درمانلار ، اۆچونجو کیتابی پاتولوژی یا ، دؤردونجو کیتابی درمانلار و جراحی مئتودلارلا معالیجه ، بئشینجی کیتابی ایسه موختلیف درمان ترکیب لری ایله علاقه لی تفصیلاتلی معلومات لار وئریلمیشدیر.

ابن سینانین بو اثرلری آراشدیریلدیقدا ، مؤوضوع لاری سیستئماتیک بیر فورمادا تدقیق ائدیلدییی نظره چارپیر. تاریخده ایلک دفعه طیب و جراحییه نی ایکی آیری قایدا – قانون کیمی قیمت لندیرن ابن سینا ، جراحی معالیجه نین دوزگون آپاریلماسی اۆچون آناتومی یانین واجیبلی یینی خصو وورغولامیشدیر. حیات تهلوکه سی خطری چوخ یوخاری اولدوغو اۆچون دبده اولمایان جراحی معالیجه ایله علاقه لی نمونه لر وئرمیش عملیاتلاردا ایستیفاده ائتمک اۆچون بعضی آلت لر تکلیف ائتمیشدیر.

گؤز ایله ده ماراقلانمیش ابن سینا ، دؤورونون سئچیلن فیزیک لریندن ابن حیسم İbn Heysem کیمی ، گؤز – شعاع نظرییه سینی مۆدافیعه ائتمیش و اوست گؤز قاپاغینین خاریجه چیخماسی ، داواملی آغ رنگه و یا قارا باخماقدان مئیدانا گلن قار کورلوغو کیمی داها اؤنجه بحث ائدیلمه ین خسته لیکلر حاقّیندا دا تفصیلاتلی ایزاح لار وئرمیشدیر.

                                     

1. اثرلری

چوق سايى ده اثر يازمش اولان ابن سينانین أن مهم اثرلرى آراسیندا ‘ طب حقنده قانون فى الطب ؛ فلسفه ساحه سنده "كیتاب الشفا ؛ فلسفه دوزه نى حقنده سونرا دان ياپتيغى دگيشيكليكلردن سوز ايده ن كیتاب الاشارات والتنبيهات ؛ روح خسته لقلرى ايله علاقه لى اوْلان كیتاب النفس بولونور. اثرلرى لاتينجه يه ترجمه ايديلمشدیر.

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →